RES\u0130M \u00d6\u011eRETMEN\u0130<\/p>\n
Onur B\u0130LGE<\/p>\n
O ak\u015fam eve bir s\u00fcr\u00fc arma\u011fan, birincilik kupas\u0131 ve g\u00fcm\u00fc\u015f \u015ferit \u00fczerine \u201cAntalya Ortaokullar Aras\u0131 Resim Yar\u0131\u015fmas\u0131 Birincisi\u201d yaz\u0131s\u0131 ve ortas\u0131nda, g\u00fczel sanatlar\u0131n sembol\u00fc alt\u0131n bayku\u015f olan bir g\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7er\u00e7eveyle d\u00f6nd\u00fcm. Elimdekileri \u00e7al\u0131\u015fma masam\u0131n \u00fczerine iftihar ve \u00f6zenle yerle\u015ftirdim. Kendimce, art\u0131k ben k\u00fc\u00e7\u00fck bir ressamd\u0131m.<\/em><\/p>\n Bu olaydan bir y\u0131l \u00f6nce Antalya Lisesi\u2019nin idare binas\u0131n\u0131n giri\u015finde, hemen soldaki duvara dev bir Atat\u00fcrk resmi \u00e7izmesi i\u00e7in bir ressam \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. \u0130skele kurulmu\u015f, adam \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f, elinde paleti, f\u0131r\u00e7as\u0131… Resme merak\u0131m var ya… Hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131nda bittim, konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. Bir s\u00fcre sonra, onun \u00e7ok yak\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6remedi\u011fi, kar\u015f\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in rahat\u00e7a fark etti\u011fim, bir hatas\u0131n\u0131 ona s\u00f6yledim. A\u015fa\u011f\u0131ya indi, yan\u0131ma geldi. Duvardaki hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015f resme bakt\u0131:<\/em><\/p>\n _ \u201cDo\u011fru ya! Hakl\u0131s\u0131n ama sen bunu nas\u0131l anlad\u0131n?\u201d diye sordu. <\/em><\/p>\n _ \u201cBen de portrede ba\u015far\u0131l\u0131y\u0131m. \u00c7ok \u00e7izdim. Art\u0131k neyin nerde olmas\u0131 gerekti\u011fini biliyorum.\u201d dedim. <\/em><\/p>\n Tekrar iskeleye \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce elindeki, zaman zaman bile\u011fini, kolunu dayad\u0131\u011f\u0131 de\u011fne\u011fi elime verdi ve:<\/em><\/p>\n _ \u201cYa, \u00f6yle mi? Peki, kula\u011f\u0131n yerini g\u00f6ster bakal\u0131m! Bilirsen, sen portre ressam\u0131s\u0131n.\u201d dedi.<\/em><\/p>\n _ \u201cKulak, \u015furada olmal\u0131! Ka\u015fla, burun alt\u0131 hizas\u0131nda ve bu resimde, profile g\u00f6re burundan \u015fu kadar uzakl\u0131kta… Tam burada ve bu kadar olmal\u0131. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kulaklar\u0131 ne \u00e7ok b\u00fcy\u00fck, ne \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. O zaman, tam \u015furada ve bu kadar olmal\u0131.\u201d Dedim.<\/em><\/p>\n _ \u201cAferin! Bildin. Bravo ya!.. Hayret!..\u201d diye g\u00fclerek iskeleye \u00e7\u0131kt\u0131, yerine ge\u00e7ti ve i\u015fini yapmaya devam etti.<\/em><\/p>\n O ressam\u0131n i\u015f yeri \u015earampol\u2019deydi. Ben onu okula gidip gelirken g\u00f6r\u00fcyor, tan\u0131yordum ama o beni bilmiyordu. Nerden bilecek? Ben onun i\u00e7in kald\u0131r\u0131mdan ge\u00e7en herhangi bir \u00f6\u011frenciydim. Olaydan evdekilere bahsetmemi\u015ftim. <\/em><\/p>\n Bir g\u00fcn, bize o ressam gelmi\u015f. Babamla, mahkemelik bir olay hakk\u0131nda konu\u015fmak, ona ak\u0131l dan\u0131\u015fmak i\u00e7in. Onu, evimizde g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. Yan\u0131na gidip tokala\u015ft\u0131m. <\/em><\/p>\n _ \u201cHo\u015f geldiniz! Beni hat\u0131rlad\u0131n\u0131z m\u0131?\u201d dedim.<\/em><\/p>\n _ \u201cHo\u015f bulduk, k\u0131z\u0131m. Bir yerlerden \u00e7\u0131karacak gibiyim ama nerden?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131.<\/em><\/p>\n _ \u201cHani Antalya Lisesi\u2019ndeki duvara Atat\u00fcrk resmi yap\u0131yordunuz ya… \u0130\u015finize kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Portre hakk\u0131nda bir s\u00fcre konu\u015fmu\u015ftuk.\u201d<\/em><\/p>\n _ \u201cHa! Hat\u0131rlamaz olur muyum? O sen miydin? Sendin ya! Allah Allah! H\u00e2l\u00e2 hayret ediyorum ona ben.\u201d dedi ve babama d\u00f6nerek devam etti: \u201cHocam, o kadar ressam tan\u0131d\u0131m, resmi yaparlar; a\u011fz\u0131, burnu, ka\u015f\u0131, g\u00f6z\u00fc yerine yerle\u015ftirirler, kula\u011f\u0131n yerini bir t\u00fcrl\u00fc denk getiremezler. Ya a\u015fa\u011f\u0131ya koyarlar, sarkar; ya yukar\u0131ya koyarlar, kedi kula\u011f\u0131 gibi kalkar; ya sa\u011fa ka\u00e7ar ya sola… K\u0131z\u0131n\u0131z, eliyle koymu\u015f gibi buldu yerini! Hayret ettim! Bu ya\u015fta… \u00dcstelik resim kocamand\u0131. Orada tam isabet zordu. M\u00fcthi\u015f bir yetenek!\u201d <\/em><\/p>\n _ \u201cO yetenek aileden… Dedelerimizden, ta Orta Asya\u2019dan… Yusuf Dedem m\u00fccevher i\u015flermi\u015f. \u0130\u015finin erbab\u0131ym\u0131\u015f. Saraya i\u015f yaparm\u0131\u015f. Kolay i\u015f de\u011fildir, ta\u015flara \u015fekil vermek, onlar\u0131 tam yerlerine yerle\u015ftirmek. K\u0131ymetli ta\u015flar\u0131 keser, onlarla akl\u0131na gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc tak\u0131 ve alt\u0131nla, g\u00fcm\u00fc\u015fle kullan\u0131labilecek her t\u00fcrl\u00fc e\u015fyaya motifler yaparm\u0131\u015f. Ta\u00e7lar, tahtlar, s\u00fcrahiler, kadehler… Babam da g\u00fczel resim yapar. Karde\u015flerim, ben… Ablas\u0131 da ressam… Biz kara kalem bulamazd\u0131k, talebelik zamanlar\u0131m\u0131zda. Hay\u0131t saplar\u0131n\u0131 yakarak, onun k\u00f6m\u00fcr\u00fcyle resim yapard\u0131k. Be\u015f erkek karde\u015f, resim kareleyip b\u00fcy\u00fcterek para kazand\u0131k, okurken.\u201d dedi babam. Annem de tombala k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, sand\u0131ktan ve ona g\u00f6stererek:<\/em><\/p>\n _ \u201cSemiray, bu resmi suluboyayla yapt\u0131\u011f\u0131nda tam iki bu\u00e7uk ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Harika \u00e7ocuktu. \u00d6zel olarak yeti\u015ftirilmesi gerekiyordu ama biz ihmal ettik. Madeni i\u015fleyemedik. Kendili\u011finden ne kadar ne yapabildiyse, o!\u201d diye hay\u0131fland\u0131.<\/em><\/p>\n Herkes \u00e7ocu\u011funu harika \u00e7ocuk g\u00f6rmek ister. O nedenle \u00f6yle zanneder. Resim benim en belirgin ilgi alan\u0131md\u0131. Eve gelen misafirlerin, ders anlatan \u00f6\u011fretmenlerimin fark ettirmeden resimlerini \u00e7izer, ellerine verirdim. G\u00fczellerse, daha da g\u00fczelle\u015ftirmek i\u00e7in en g\u00fczel konumdan \u00e7iziyordum; \u00e7irkinlerse, kendilerini \u00e7irkinle\u015ftiren hatlar\u0131n\u0131 belirginle\u015ftirerek karikat\u00fcrize ediyordum. Birisinin resmini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6ren herkes:<\/em><\/p>\n _ \u201cBenim de resmimi yap!\u201d \u201cBeni yap, beni!\u201d \u201cBeni de…\u201d \u201cBeni ne zaman yapacaks\u0131n?\u201d diye ba\u015f\u0131ma toplan\u0131yor, usand\u0131r\u0131ncaya kadar bu s\u00f6zleri tekrarl\u0131yorlard\u0131. O kadar ki\u015finin resmini yapmam imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Ba\u015fka i\u015flerim de vard\u0131. <\/em><\/p>\n Resim, masrafl\u0131 ve \u00e7ok e\u015fya ta\u015f\u0131mak gerektiren bir u\u011fra\u015ft\u0131. M\u00fczikte de ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131m. Bir enstr\u00fcman \u00e7alana tam not veriyordu, m\u00fczik \u00f6\u011fretmeni. O nedenle lisede, beklenenin aksine, m\u00fczi\u011fi se\u00e7tim. <\/em><\/p>\n _ \u201cYata yata ba\u015far\u0131ya ula\u015fmak varken neden emek \u00e7ekeyim?\u201d diyordum ama as\u0131l sebep o de\u011fildi.<\/em><\/p>\n Bu karar\u0131 vermemde pek \u00e7ok neden vard\u0131. G\u00fczel sanatlar\u0131n resim b\u00f6l\u00fcm\u00fcne gitmemi, babam kesinlikle istemiyordu. Bir k\u0131z arkada\u015f\u0131m daha ayn\u0131 istek i\u00e7indeydi. Onun babas\u0131 da izin vermiyor:<\/em><\/p>\n _ \u201cOlmaz \u00f6yle \u015fey. Orada n\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Elin adam\u0131 anadan do\u011fma gelecek, oturacak ya da yatacak, benim k\u0131z\u0131m onun resmini yapacak! Neymi\u015f efendim, sanatm\u0131\u015f! T\u00fck\u00fcreyim \u00f6yle sanat\u0131n i\u00e7ine ben!\u201d diyordu.<\/em><\/p>\n Babam\u0131n en yak\u0131n arkada\u015f\u0131 olan Sezai Bey\u2019e, babam\u0131 raz\u0131 etmesini s\u00f6yledim. Kabul ederse, resim b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7ecektim. O da ikna edemedi. Belki de benim \u00fcz\u00fclmemem i\u00e7in:<\/em><\/p>\n _ \u201cK\u0131z\u0131m, bo\u015f ver! Ressam olacaks\u0131n da ne olacak? Alay\u0131 a\u00e7 geziyor! \u00dclkemizde sanata para verilmiyor. Sanat\u00e7\u0131 a\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcyor. Para getirecek i\u015fe bak. Millet cebini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Sen de cebini d\u00fc\u015f\u00fcn! \u00d6zenme \u00f6yle \u015feylere. Amat\u00f6rce yap. Bak, g\u00f6rm\u00fcyor musun, doktorlar\u0131? \u00c7o\u011fu sanatk\u00e2r. Kimi ressam, kimi m\u00fczisyen, kimi \u015fair, kimi yazar… Bunlar\u0131 amat\u00f6rce yap\u0131yorlar, para getirecek i\u015flerine bak\u0131yorlar. Bir ameliyat, \u015fu kadar lira!.. Akl\u0131n\u0131 kullan!\u201d dedi.<\/em><\/p>\n Babam\u0131n kurdu\u011fu mahalledeki yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 liseye gidecektim. \u00c7a\u011flayan Mahallesi\u2019ndeki \u00c7a\u011flayan Lisesi\u2019ne… Okul, \u015fehir d\u0131\u015f\u0131nda, kuzeyde, Dokuma Fabrikas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndayd\u0131, \u00e7ar\u015f\u0131 inad\u0131na g\u00fcneyde… Al\u0131\u015f veri\u015f i\u00e7in ay\u0131racak zaman\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 gibi ailelerimize resim masraf\u0131n\u0131 da y\u00fck etmek istemiyorduk. Antalya Lisesi\u2019ne gidiyor olsayd\u0131k, do\u011fal olarak \u00e7ar\u015f\u0131dan ge\u00e7ecek, gereksinimlerimizi almak sorun haline gelmeyecekti.<\/em><\/p>\n Okulumuz tam g\u00fcnd\u00fc. Y\u00fcz be\u015f mevcutla yeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir liseydi. Sonra pilot lise oldu. Spor faaliyetlerimiz vard\u0131. Her beden e\u011fitimi dersinde, okunun a\u00e7\u0131klar\u0131nda be\u015f tur at\u0131yorduk, ilkokulda da b\u00f6yleydi. Bu da benim kaderim… Babam\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z konu\u015fundaki hassasiyetinden. Beynimiz oksijenle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f. Bol oksijene ihtiyac\u0131 varm\u0131\u015f. \u015eehir i\u00e7inde; g\u00fcr\u00fclt\u00fc, egzoz ve duman varm\u0131\u015f. Bunlar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozar, \u00f6\u011frenimi aksat\u0131rm\u0131\u015f. Rand\u0131man alabilmek i\u00e7in \u00f6\u011frenim, tam g\u00fcn yap\u0131lmal\u0131ym\u0131\u015f.<\/em><\/p>\n Her \u015feye akl\u0131m eriyordu da, \u015fu tam g\u00fcne tak\u0131l\u0131yordum. Acaba ger\u00e7ekten babam beni hep tek tedrisatl\u0131 okullara sadece iyi e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim i\u00e7in mi yoksa ba\u015flar\u0131ndan atmak, ak\u015fama kadar yoklu\u011fumda rahat etmek i\u00e7in mi g\u00f6ndermi\u015fti? \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k emekliydi ve annemle ba\u015f ba\u015fa huzur i\u00e7inde ya\u015famak istiyordu. Ben, sonradan gelmi\u015ftim. \u0130stenmeyen \u00e7ocuktum. Geli\u015fim, rahatlar\u0131n\u0131 bozmu\u015f ve bozmaktayd\u0131. <\/em><\/p>\n Her neyse… Yol epey uzakt\u0131. Otob\u00fcse kendimizi zor s\u0131\u011fd\u0131r\u0131yorduk, bir de tuvalimiz, paletimiz, boyalar\u0131m\u0131z, f\u0131r\u00e7alar\u0131m\u0131z… Ya\u011fl\u0131boya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131k, her yere bula\u015facakt\u0131… Bir de onlar\u0131 ta\u015f\u0131mak vard\u0131: <\/em><\/p>\n _ \u201cDikkat! De\u011fmesin! Ya\u011fl\u0131boya…\u201d diye diye. <\/em><\/p>\n Ba\u015f\u0131ndan \u00fcmitsizdik. \u0130lerde \u00fcnl\u00fc bir ressam olamayacakt\u0131k. O da m\u00fczik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc se\u00e7ti, ben de. Resmi, bir s\u00fcreli\u011fine ask\u0131ya ald\u0131k. O ne yapt\u0131, bilmiyorum ama ben insan y\u00fczlerini inceledim, her f\u0131rsatta elime ge\u00e7en k\u00e2\u011f\u0131da aktard\u0131m. Evde de zaman zaman ya\u011fl\u0131boya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, sevdi\u011fim ki\u015filerin portrelerini yap\u0131yordum. Bunlardan hi\u00e7 birinden para almad\u0131m, elimde de kalmad\u0131. Resimlerin sahipleri al\u0131p, \u00e7er\u00e7eveletip ast\u0131. Eserlerimi, onlara gitti\u011fimde g\u00f6rebiliyordum. <\/em><\/p>\n As\u0131l sebebi unutuyordum. Bir resim \u00f6\u011fretmenimiz vard\u0131. \u2018\u00dc\u00e7gen\u2019 derdik. Sadece geometrik \u015fekiller \u00e7izdirirdi. \u00c7ok dindar bir adamd\u0131. Her ders trafik i\u015faretleri yapt\u0131r\u0131yordu. Onu Antalya Lisesi\u2019nden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in tabelac\u0131l\u0131k yapmak istemedim. Resim o de\u011fildi. Ona, bir arkada\u015f\u0131m\u0131n ya\u011fl\u0131boya portresini g\u00f6sterdi\u011fimde bana:<\/em><\/p>\n _ \u201cYap\u0131p durma \u015fu deli artistlerin resimlerini yahu! Manzara yap, nat\u00fcrmort yap!\u201d dedi. <\/em><\/p>\n Daha sonra, ye\u011fenimin bebeklik resmini karakalem yap\u0131p g\u00f6sterdim:<\/em><\/p>\n _ \u201cAy\u0131p ay\u0131p! Utanm\u0131yor musun, bunu b\u00f6yle \u00e7izmekten? \u015eunun ete\u011fini biraz uzatsana!\u201d dedi.<\/em><\/p>\n Ye\u011fenim gurbetteydi. Bakarak de\u011fil, resminden yapm\u0131\u015ft\u0131m. Foto\u011fraf\u0131 g\u00f6sterdim:<\/em><\/p>\n _ \u201cBak\u0131n, asl\u0131 bu! Asl\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131… Bilhassa k\u0131sa \u00e7izmedim. O daha k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck… \u0130ki ya\u015f\u0131nda…\u201d dedim.<\/em><\/p>\n _ \u201cOlsun! Oras\u0131n\u0131 buras\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f ki\u015filerin, \u00e7ocuk da olsalar resimlerini yapma!\u201d dedi.<\/em><\/p>\n Ben portre yapmak istiyordum. \u0130nsan y\u00fcz\u00fcne \u00e2\u015f\u0131kt\u0131m, her \u015feyden \u00f6nce. \u00c7\u00fcnk\u00fc yarat\u0131lanlar\u0131n i\u00e7inde insan y\u00fcz\u00fc kadar konu\u015fan bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc daha yoktur. Neler anlat\u0131r, y\u00fczler! Neler okunur, her bir halinden! Nas\u0131l da hitap eder y\u00fcz, g\u00f6ze! Hele g\u00f6zler!.. Hele g\u00f6zler neler neler der!.. <\/em><\/p>\n _ \u201cBana ne trafik levhalar\u0131ndan, kullan\u0131m sahalar\u0131ndan? G\u00f6nl\u00fcm\u00fcn vahalar\u0131ndan haberiniz var m\u0131, \u00f6\u011fretmenim?\u201d diyemedim. <\/em><\/p>\n Beni resimden so\u011futan, \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k daha e\u011fitimden mahrum b\u0131rakan Feyzullah Hoca\u2019d\u0131r. Nam\u0131 di\u011fer, \u00dc\u00e7gen… Nerde S\u00fcng\u00fc Bey, nerde o? Ah, \u00e7ok de\u011ferli \u00f6\u011fretmenim, ah! Allah gani gani rahmet eylesin!.. Nur i\u00e7inde yats\u0131n!.. <\/em><\/p>\n Bir de Esen Bey vard\u0131. Antalya\u2019da g\u00fczel sanatlara \u00e7ok eme\u011fi ge\u00e7mi\u015f, sayg\u0131de\u011fer bir ki\u015fiydi. Sanat ve do\u011fa \u00e2\u015f\u0131\u011f\u0131… Resme vurgundu. Her zaman beyefendi ve durgundu. Dalg\u0131\u00e7t\u0131. Dald\u0131 ve \u00e7\u0131kamad\u0131!.. Vurgun yemi\u015fti. <\/em><\/p>\n Allah\u2019\u0131m, Zat\u0131na ve sanat\u0131na \u00e2\u015f\u0131k bu ve bu gibi ki\u015fileri, hak etsinler etmesinler, Fazl\u0131yla muamele ederek, Firdevs Cenneti\u2019ne koysun! Onlar, g\u00fczel g\u00f6n\u00fcll\u00fc, g\u00fczel ruhlu, g\u00fczel ki\u015filerdi. Yarat\u0131lanlardaki g\u00fczelliklere \u00e7evirdiler, y\u00fczlerimizi; bize, bak\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 yarat\u0131lanlarla doyurmay\u0131, ruhlar\u0131m\u0131z\u0131 onlar\u0131n g\u00fczellikleriyle s\u00fcslemeyi \u00f6\u011frettiler. Allah\u2019\u0131n sanat\u0131n\u0131 anlamay\u0131, anlad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 sanata d\u00f6kmeyi \u00f6\u011frettiler. Yarat\u0131lanlarda gizli ve g\u00f6r\u00fcnen g\u00fczellikleri g\u00f6rmeyi ve g\u00f6sterebilmeyi… Haklar\u0131 \u00f6denmez! \u00d6denemez! Asla!..<\/em><\/p>\n