ORBİTA NEDİR?
Yazan: admin
Gönderme Tarihi : May 25, 2008

OPR.DR.AHMET UMAY (Tez.Çalışmaları Eki/2005/Turkey)
GÖZ VE GÖZYAŞINA İLİŞKİN ÇALIŞMALAR :

ORBİTA NEDİR ? :
Burun kemerinin iki yanındaki, piramit şeklinde göz çukurlarına denir. Tavanı : Frontal kemiğin lamina orbitallis’i ve sfenoid küçük kanadı tarafından, Yapılmıştır. Tavanın iç-ön köşesinde fovea trochlearis dış-ön köşesinde fossa glandulae Lacrimalis yer almaktadır.

Tabanı : Maksilla’nın orbital çıkıntısı, zigomatik kemiğin processus orbitalis’i ve palatin kemiğin processus orbitalis’i oluşturmuştur. Burada iç-ön tarafda, orbital kenara yakın canalis nasolacrimalis açılımaktadır. Tabanın arka yarısının ortasında sulcus infraorbitalis öne doğru uzanmaktadır. Sulcus daha sonra kemiğin derinine dalarak, canalis infraorbitalis halini alır.

İç Duvarı : Maksilla’nın processus frontalis’i, lakrimal kemik, ethmoid kemiğin lamina orbitalis’i ve sfenoid kemik cisminin küçük bir bölümü tarafından yapılanmıştır. İç duvarın önünde, crista lacrimalis anterior ve crista lacrimalis posterior arasında sulcus lacrimalis dikkati çeker.

Dış Duvarı : Zigometik kemik processus orbitalis’i ve sfenoid kemik büyük kanadın facies orbitalis’i tarafından yapılmıştır. Buradan tavan ile dış duvar arka köşesinde, Fissura orbitalis superior yer almaktadır.

Tepesi : Sfenoid küçük kanadının kökleri tarafından yapılmıştır.Küçük kanadın iki kökü  arasında foramen opticucus orbita’ya açılır.

Delikleri : Orbita’nın önde dış ortama açılmığı daire şeklindeki büyük deliklere  aditusad orbitam denir. Bunun dışında herbir orbitaya 9 delik açılır, bunlar :

*** Foramen Opticus
***Fissura Orbitalis Superior
***Fissura orbitalis İnferior
***Foramen Supraorbitalis.
***Canalis İnfraorbitalis.
***Foramen ethmoidalis anterior.
***Foramen ethmoidalis posterior.
***Foramen zygomaticus.
***Canalis nasolacrimalis.

Vertebralılar sınıfından,canlıların gözü bir fotoğraf kamerasına yakınen benzetilebilir. Hava, kornea, aguous humour, lens ve corpus vitreum bir dioptrik ortam teşkil eder.Bu mercek sistemi ile ışığa duyarlı retina üzerine gerçek, küçültülmüş  ve ters bir görüntü düşürülür. Bu arada pupilla kameranın diyaframı rolünü oynar. Görüntünün ışık enerjisi retina rezeptörlerinde foto-kimyasal bir değişiklik yaratır. Bu değişiklik hücreler tarafından sinir implusları haline çevrilir ve görme yolları vasıtasıyla merkezi sinir sistemine aksettirilir. 

İnsanda tek gözün görebildiği bütün alana monoküler görne alanı denir. Bazı hayvanlarda gözler başın yanlarına yerleştirildiği için aynı anda uzaydaki bir noktayı iki gözle birden yakalamazlar ve göremezler. Bunların iki ayrı monoküler alanları birbirine grift değildir. Bu tip görmeye monoküler görme denir. Bazılarında ise monoküler alanları önde veya arkada birbilerine temas eder, ancak birbirlerinin içine girmezler. Bu duruma panoramik görme denir. İnsanında içinde bulunduğu geniş bir grupta ise gözler önde yerleştirilmiştir. Monoküler görme alanları birbirlerinin içine geçmiş kısmına binoküler görme alanı denir. Bu tip görmeyede bimoküler görme denir. Binoküler görme alanının açısal genişliği, iki gözün optik eksenlerinin açı genişliği ile ölçülmektedir. 

İnsanda bazı yüksek maymunlarda iki gözün optik eksenleri, birbirlerine hemen hemen paraleldir. Bu pozisyonda iki göz uzayın 208 derecelik horizontal bölümünü görebilir. Başın arkasındaki 152 derecelik  alan kör kalır. Horizontal bir merediyende monoküler görme alanı 164 derecedir. Birbiri içine girmiş monoküler alanlar toplamı, (Binoküler görme alanı) 120 derecedir. Her bir gözün binoküler görme alanı dışında kalan kendi görme alanına unioküler görme alanı denir. Her unioküler alan insanda 44 derecedir. 

Göz periferik görme organıdırKendisini dış etkenlerden koruyan orbita boşluğu içinde yerleştirilmiştir. Bu boşlukta ayrıca gözün fonksiyonuna yardımcı olacak, kaslar, fasiyalar, kirpikler, göz kapakları, konjiktiva ve göz yaşı bezleriyer almaktadır.

GÖZ KÜRESİ.: Bulbus Oculi) : Orbita yağ dokusu içinde gömülüdür. Membranöz bir kese olan Tenon Kapsülü ile yağ dokusundan ayrılmıştır.

Bulbus ayrı büyüklükte iki küreden yapılmıştır. Ön bölümü bir kürenin 1/6 büyüklüğündeki şeffaf cornea,arka bölümü kürenin 5/6 büyüklüğünde sclera’dır. Öndeki en çıkıntılı noktaya polus anterior arkadakine polus posterior denir. Bu iki kutbu birleştiren doğruya bulbus ekseni (axis bulbi)adı verilir. Polus anterior ile lens’in en çıkıntılı arka noktasını bileştiren çizgi’ye görme ekseni (axis opticus) denir. Görme ekseninin arka ucu fovea centralis adlı çukura düşer. Burası ışığa en duyarlı noktadır. Ön kutup arka kutup, arasında kürenin dışını enine kateden çizgiye aeguator, bunu dik olarak geçen çizgilere meridian denir. Arka kutbun 3 mm. nazal tarafından nervus opticus bulbus’a girer. Nervus opticus ekseni, öne ve biraz dışa bakan orbita eksenine paraleldir.

Gözün vertikal çapı (23.5 mm), transvers ve anteroposterior çaplarından (24mm) daha küçüktür. Antero-posterior çap uzarsa (29mm) bu duruma, myopia, kısalırsa (20mm) hypermetropia (hipermetrop) denir.

Göz küresi, başlıca (3) tabakadan yapılmıştor :
a)Tunica Fibrosa,
b)Tunica Vasculosa,
c)Tunica Nervosa,

(Tez.Çalışmaları.Eki.2005/TURKEY)

Kaynak : Anatomik Göz Neşriyatı.(Dr.F.Dedi)1990

Op. Dr. Ahmet UMAY
www.kafiye.net